Абай және рухани мұра​

0
137

​    ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев «Абай және XXI ғасырдағы Қазақстан» атты мақаласында: «Абайды тану – адамның өзін-өзі тануы. Адамның өзін-өзі тануы және үнемі дамып отыруы, ғылымға, білімге басымдық беруі – кемелдіктің көрінісі. Интеллектуалды ұлт дегеніміз де – осы. Осыған орай, Абай сөзі ұрпағымыз бағыт алатын темірқазығына айналуы қажет» деген еді.

2 қараша күні елордамыз Нұр-Сұлтан қаласында ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің қолдауымен, ҚР Ұлттық Музейі мен ҚР Ұлттық академиялық кітапханасы қазақтың ұлы ақыны, ағартушысы Абай Құнанбайұлының 175 жылдық мерейтойына арналған «Абай және рухани мұра»​ атты иллюстрациялық – кітап көрмесін ашты. Көрме 3 бөлімнен тұрады.​ Бірінші бөлім​ – «Абайдың өмір жолы» деп аталады. Бұл көрмеге «Абай елі» кітап альбомы қойылып, ақынның туған жері Жидебай шатқалы инсталляция арқылы (қазіргі Шығыс Қазақстан облысының Абай ауданы) бейнеленді. Сондай-ақ, «Абай және Зере» бейнелері сахналанып, сол кездегі тұрмыс белгілері бар киіз үйдің едені, ақынның сүйіп ойнайтын тоғызқұмалақ ойыны көрермендер назарына ұсынылды. Абайдың 9 жасында жазған «Кім?» атты​ сатиралық шығармасы оқылды. «Абай оқыған кітаптар» кітап көрмесінде Шығыс классиктерінің шығармалары Науаи, Низами, Саади, Джами, Хафиз, Фирдоуси және А.С.Пушкин, М. Ю.Лермонтов, И. А Крылов, Шиллер, Гете, Байрон, Гейн, Мицкевич және т.б. туралы ақпарат беріліп, «Құнанбай» және «Абай жолы» атты көркем фильмдерінен үзінді көрсетілді. «Абай жолы» романы бойынша бір кітаптың көрмесі қойылады.

Көрменің екінші бөлімі «Абай шығармашылығы және Абайтану» деп аталады. Бұл көрмеде сирек кітаптар мен құжаттардан тұратын «Ұлы Абайдың алғашқы басылымдары» көрмесі және «Қара сөздер» кітабы бойынша «Бір кітаптың көрмесі» қойылды. Мониторда «Қара сөздер» кітабы бойынша өткен челлендж көрсетілді. Абайды алғашқы танытқан тұлғалар – Ә.Бөкейхан, И.Бороганский, М.Әуезов, Қ.Мұхамедханов және басқа кітаптар мен құжаттар қойылды. Сондай ақ, қазіргі заманғы абайтанушылар – Мекемтас Мырзахметов, Рабиға Сыздықова, Заки Ахметов, Тұрсын Жұртбайдың еңбектері қойылды. «Абайдың жолы» шығармасы бойынша арнайы материалдар мен «Абайдың музыкалық мұрасы» тақырыбындағы және шет тілдеріндегі ақынның кітаптары мен бейнематериалдарды көрмеден тамашалай аласыздар.  Инсталляция арқылы Абайдың танымдық және көркем мұрасы көрсетілді.​

Көрменің үшінші бөлімі «Абай және қазіргі заман» деп аталады.​ Қазақстан Республикасы Үкіметінің Қаулысымен​ 10-тамыз Абай күні жариялануына байланысты материалдарды көрсетілді. Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың 14 қазан күні Шығыс Қазақстан облысы, Семей қаласы және Жидебайға​ ресми сапары бойынша ақпарат және республикалық мерзімді басылымдардағы материалдары көрме сөресінен орын алды.

Алғашқы абайтанушы және ақынның өмірі мен шығармашылық мұрасын орыс оқырмандарына тұңғыш таныстырған қоғам қайраткері, журналист, этнограф Әлихан Бөкейханов еді. Оның алғашқы жазған мақаласы «Абай (Ибраһим) Кунанбаев – мүнаһиб (некролог)» деп аталады. Ол 1905 жылдың қараша айында «Семипалатинский листок» газетінің 250-252 сандарында жарияланған. Бір жылдан соң, «Семипалатинские областные ведомости» газетіне қайта басылып, кейін 1907 жылы «Записки Семипалатинского подотдела И.Р.Г.О.» атты кітапта шықты. Ал, 1991 жылы «Жұлдыз» журналында қазақ тілінде жариялады. Мақаланы аударған абайтанушы Тұрсын Жұртбай. Іс – шараға Ұлттық академиялық кітапхана басшысы Үмітхан Мұңалбаева, ҚР Ұлттық Музей директоры Арыстанбек Мұхамедиұлы, түрколог ғалым, фольклортанушы, филология ғылымдарының докторы Шәкір Ибраев, ақын, Қазақстан Жазушылар одағы Нұр-сұлтан қалалық филиалының директоры Дәулеткерей Кәпұлы қатысты.

Көрменің мақсаты – Ұлы Абайдың шығармашылық мұрасын қазақ халқының рухани қазынасы және ұлтымыздың мәдени капиталы ретінде насихаттау, жаңа Қазақстанның бренді ретінде әлем жұртшылығына кеңінен танымалдығын арттыру боып табылады.

 

Зүбәйра Тілегенқызы

 

ПІКІР ҚАЛДЫРУ

Пікіріңізді енгізіңіз!
Атыңызды енгізіңіз

Этот сайт использует Akismet для борьбы со спамом. Узнайте как обрабатываются ваши данные комментариев.