Жанымыздан қорқамыз

0
99

ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің назарына!

Өткен жылдың желтоқсан айының соңына таман 31 телеарнада халық арасында зор қоғамдық толқу тудырған «Қазақстандағы халықтың денсаулығы туралы» Заң жайлы мәселенің мән-жайы айтылды. Осыған орай «Астана» университетінде азаматтармен кездесуі барысында ҚР Денсаулық министрі Елжан Біртанов: «Аталған заң жобасы 2020 жылдың 1 қаңтарынан бастап қабылданады деген қауесетті кімнің қандай мақсатпен таратып жүргенін білмеймін. Бұл — «жаптым – жала, жақтым – күйе» деуге саятын шылғи өтірік, жалған ақпарат.

Өз басым осындай өтірік ақпар таратушылар заң алдында жауапқа тартылуы тиіс деп есептеймін. Өйткені, сол арқылы олар билік пен халық арасына жік салып, елдің шырқын алады. Мен барлықтарыңызды сабырға шақырамын. Заң жобасы туралы сөз болғаны рас, ол қазір қоғам арасында жан-жақты талқыланып жатыр. Егер кімде-кімнің бұған қарсы жеке пікірі болса, бұл оны ескерместен тек бір жақты ғана қабылдауымыз керек дегенді білдірмесе керек. Келісімге келудің мүмкіндігі болса, біз ондай жолды табамыз»,— деп сендірді. Халықтың арасында қызу талқыға түсіп жатқан аталған мәселе — адам ағзасындағы дене мүшелерін донор ретінде қолдану жайлы заңға қатысты. Заң демекші, біздің қоғамдағы бір кем дүние – нақ осы заңға байланысты. Рас, елде қабылданып жатқан заңдардың бәрі іске алғысыз деуден аулақпын, бірақ, олардың қағаз жүзінде ғана қалатыны өтірік емес. Себебі, оның орындалуына бақылау жасалмайды. Содан да келіп, заң — мойындалуымен тұрақты, орындалуымен — қуатты болмай жатады. Соған бір мысал. Бүгіндері елдің кәрісі де, жасы да депутат болуға асық. Ол түсінікті де, өйткені, атақ-абыройынан басқа, ол түсімді жер ғой. Билікке жақындардың айтуына қарағанда, депутаттардың жалақысы 500 мыңнан атақ-дәрежесіне қарай 1 миллион теңгеге дейін жетеді деседі. Шырпы басын сындырып жұмыс істемей-ақ, қыруар ақшаны шытырлатып санап алып отырудан кім қашсын? Оның үстіне, бұларға көп жеңілдіктер берілген: үйлері — тегін, астарында көлік, жүріп-тұрулары да тегін, бұдан басқа да жеңілдіктері жетерлік. Ал, жалақы таппайтын, ата-аналарының қолына қарап отырған оқушылар қоғамдық көліктерде ақша төлеп жүруге мәжбүр. Неге мұндай әділетсіздік? Депутаттар да дәл солардай қоғамдық көлікпен қатынап, жолақысын өз неге қалталарынан төлемейді? Сонда елдің жақсы түсінер еді.
Сосын, заңды қабылдамас бұрын ол ұлтың менталитетіне сай келе ме, жоқ па, соны ескеру керек қой. Әлгі денсаулыққа байланысты заңды айтып отырмын. Мәселен, басқаны білмеймін, мұсылман халқы дүниеге қалай болып келді, жер қойнауына да сондай еш мүшесі тоналмай кетуді қалайтыны кәміл. Ал, билік әлгі заңды қабылдаса, бұл адам органын сатумен айналысатын қылмыстық топтардың пайда болуына кең жол ашары анық, әсіресе, полиция мен медицина қызметкерлері үшін. Заңда әр адам өз тәнінің өлгеннен кейін де толық сақталуын қалайтынын мәлімдеген келісімшартқа отыруы керек деседі. Олай болмаған жағдайда, туыстарының келіспегеніне қарамай, медицина қызметкерлері мүрдеханада жатқан өліктің кез келген органын ала беруге құқылы болмақ. Өткен жылы дәл осындай оқиғаларға байланысты атышулы соттар өтіп, ол туралы бүкіл БАҚ-тар ұлардай шулап жазған болатын. Білгіштер рас айтса, жаңа заңда аурухана мүрдеханасына құжатсыз түскен өлген адамдарды туыстары танып, анықтау үшін бұрын берілетін бір ай уақыт енді 10 күнге дейін қысқармақ көрінеді. Сол он күн ішінде әлгі бейбақты ешкім іздемесе, дәрігерлер оның денесін боршалап кесіп, қажет органдарын ала бермек екен. Ондай донорлық органдарға кезекте тұрғандар саны алыс-жақын шетелдерде жыртылып айырылатынын ескерсек, ақшаның көзі саналатын «бұл бизнеске» ат басын бұратындардың саны да еселеп өсеріне еш күмәніңіз болмасын. Бұл дегеніңіз, түптеп келгенде, тірі жүргендерге де төнер қатер ғой. Өйткені, жалдамалы біреулер сізді органыңыз үшін бастан бір салып тырапай асырып, денеңізді мүрдеханаларға сатуы әбден мүмкін ғой. Өмірде мұндай сценарий орын алмайды деп ешкім де кепілдік бере алмайтынын ескерсек, заңды тізеге сап күшпен қабылдай салмай, оны бүкіл халық арасында талқылап, керек болса референдум өткізіп, баршаның пікірімен санасып барып қана қабылдаған жөн сияқтыдай көрінеді маған. Сіздер бұған не дейсіздер, оқырман қауым?

 

Ермек Сахариев

ПІКІР ҚАЛДЫРУ

Пікіріңізді енгізіңіз!
Атыңызды енгізіңіз

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.