ЕЛДІҢ ЖҮГІН АРҚАЛАП, СЕНІМІН АҚТАЙ АЛДЫҚ ПА?

0
79

ҚАЗАҚСТАНДА БІР ҒАНА ҰЛТ БАР, ОЛ — ҚАЗАҚ, ҚАЛҒАНДАРЫ — ЭТНОСТАР»

* Сонымен, 10. 01.2019 жылғы№01 газетіміздің алғашқы беті құрамына газетімізден бөлек, «Мөлдір бұлақ» республикалық балалар журналы, «Qazaqstan dauiri»сайты, «Ел Ана»сайты кіретін «Qazaqstan dauiri» ЖШС-нің Бас директоры, ҚР қоғам қайраткері,республикаға танымал анамыз Сәуле Мешітбайқызының газетіміздің: «Келешек үшін бәріміз жауаптымыз!» деген ұранын тақырып ете отырып, оқырмандарға жолдаған ақ тілегінен басталады. Сонымен бірге былтыр жаңа жыл қарсаңында Қарағандыда болған қанды оқиғаға байланысты, ел-жұртты тыныштық пен бірлікке шақыра отырып жазған «Қазақстанда бір ғана ұлт бар, ол – қазақ, қалғандары – этностар» атты сараптамалық мақаласы 1-4 беттерде жарық көріп, қоғамда қызу талқыға түскен болатын.
Осы орайда айта кетерлігі; С.Мешітбайқызының қоғамдағы кез келген өзекті мәселелер мен оқиғаларға дер кезінде баға беріп, сараптамалық мақалалар жазудан жалықпайтын нағыз журналистке тән өткірлігі мен шеберлігінің арқасында, газетіміздің әрбір нөмірінің жүгін көтерер салмақты да салиқалы, өткір де өзекті материалдар жиі жарияланғанын алдағы жасалар сараптама барысында анық көз жеткізесіздер деп ойлаймын.
* Ал енді, газетіміздің бас редакторы Ертай Айғалиұлының: «Облыс әкіміне он сауал» айдарымен «Әкім бол, халыққа жақын бол!» бастама мақаласы да 1-2 беттер жарық көрді және бұл сауалнамаға әр облыстың әкімдері жауап беріп, жыл бойы жарияланып отырды. Сондай-ақ, бас редактордың: «БАҚ-тың бағы тайса, рухани жаңғыру көші де тоқтайды» атты мақаласында (5 бет)жазылым және бөлшек сауда мәселесінде қазақ басылымдарының басынан кешіп жатқан ауыртпашылық жайы ащы айтылады.
*№2. 17.01.2019. Тілшіміз Айша Өтепалидың: «Құлдықтан қашқандар» (1-11б.) жанайқай мақаласы жарық көрді. Онда ол елімізде әлі де болса кездесіп жататын адамды құлдықта ұстау фактілерін келтіре отырып, құлдықтан қашқан азаматтарға араша түседі.

«ЕЛДІ ЕЛЕҢДЕТКЕН 2000 ҚАЗАҚ ҚАЙДА?»

Астанадағы тілшіміз Ерқазы Сейтқали: «Елді елеңдеткен 2000 қазақ қайда?» (1-3б.) мақаласында ауыртпашылық көрген арғы беттегі ағайындар жайлы ақжолтай ақпаратты жеткізе отырып, қандастарымыздың тағдырларына алаңдаушылық танытқан.
* №03. 24.01.2019. С.Мешітбайқызы: «16,100 теңгені аналарға көп көргенің қалай, Мәдина ханым?» (1-4 б.) атты мақаласында әлеуметтік проблема ретінде көпбалалы аналарға төленуі тиіс жәрдемақы мәселесін көтерген.
* Е.Сейтқали: «Қытай қашанғы қыңыр айтады?..» (4 б.) мақаласында, аталмыш елдің керауыз тарихшылары мен саясаткерлері қазақ жерін өздеріне теліп айтатын кері пікірлеріне қатысты біздің тиісті органдар тарапынан қашан тыю сөз айтылады деген ойын айтады.
*Аты айтып тұрғандай, кезінде газетіміз көтерген мәселе аяқсыз қалған жоқ. «Әлмерек» тарихи – мәдени қорының атқарушы директоры Болат Садуақасовтың: «Шонжыға Әлмерек бабаның есімін беретін кез келді» атты мақаласы (6 б.) Алматы облысының әкімі А.Баталов мырзаның атына ашық хат ретінде ұсынылған болатын.
*№04. 31.01.2019. С.Мешітбайқызы: «Атақтың қадірін ақша қашырған заман-ай!» мақаласында бүгінгі қоғамда тамыр-таныстықпен өсу, жүлде алу, атақ алумен қоса, жоғары дәрежедегі атақтардың, ордендердің сатылатын өзіндік ставкаларының бар екені қатаң сыналады.
* Б.Кариповтың белгілі қоғам қайраткері Жанболат Мамаймен жасаған шағын сұқбаты «10 жылдың ішінде 4 млн. Қазақтан айырылдық» деп аталған. Сұқбат Ж.Мамайдың «Зұлмат» деректі фильміне орай жасалған.
* Ж.Мерекеұлы: «Күндіз – Түркістан, түнде – Ауғанстан ба?..»мақаласында (7 б.) елімізде белең алып бара жатқан жастар арасындағы келеңсіз жағдайларды сынай отырып, Түркістан қаласының келешегіне қатысты бірқатар ұсыныстар айтады.
*№05. 07.02.2019. Астанадағы тілшіміз Нағашыбай Қабылбектің: «Бес бірдей періште қызымыздың тірідей жануына кім кінәлі?» атты мақаласы (1-3б.) Астана қаласындағы қайғылы оқиға ізімен жазылды.
* С.Мешітбайқызы: «Есірткі саудасы есіл ерлердің есін алып тұр» атты мақаласында (1-7б.) Шу бойындағы қасіреттің қазақтың келешегіне балта шауып жатқанын облыс әкіміне жеткізе отырып, оны тоқтату жолдарын қарастыруды өтінеді.
* №06. 14.02.2019. Астанада өтетін «Қазақстан – 2050: «Ауыл – рухани жаңғырудың қайнар бұлағы» атты «Нұр Отан» партиясы, ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі, «Qazaqstan dauiri» газеті, «Ел Ана» сайтының бірлескен экспедициясын қорытындылауға арналған дөңгелек үстел қарсаңында «Ұлы дала қазақтары ауылдан неге көшті?» деген тақырыпта (1-6-7 б.) тілшілеріміздің проблемалалық мақалалар жинағы жарияланды.
* Астанадағы тілшіміз Тілекгүл Есдәулеттің: «Қаншеңгел» Ахмет Байтұрсынұлынікі ме, Хамитбек Мұсабаевтікі ме?» деген даулы мақаласы көпшілік оқырманның көңілін аударды.
* №07. 21.02.2019. Т.Есдәулет: «Көпбалалы аналардың жанайқайы Үкіметке жете ме?» десе, Н.Қабылбек: «Шындықтың көзіне тура қарайтын кез келді» деген тақырыптарда (3б.) еліміздегі әлеуметтік жағдайдың ушыққанын жазады.
* С.Мешітбайқызы: «Әлеуметтік желінің құжаты мен қаһары халықпен санаспаған билікті де шошындырды» (1-7 б.) дей отырып, халыққа цифрлар мен пайыздар емес, өмір сапасы керек екенін баса айтады.
* №08. 28.02.2019. «Ауыл» экспедициясын қорытындылауға арналған Астанадағы өткен дөңгелек үстелде айтылған ойлар мен ұсыныстар, жоспарлар «Береке мен бірліктің бастауы ауылда, бірақ оларға жеткілікті деңгейде көңіл бөлінбей отырғаны қалай?» (1-6-7 б.) деген тақырып аясында өрбіген.
* №10. 14.03.2019. С.Мешітбайқызы: «Ортақ валюта – Тәуелсіздігімізге қауіп немесе Еуразиялық одақтың көксегені не?» (1-7 б.) атты мақаласында бұл Ресейдің державалық пиғылы емес пе деген ойын да жасырмайды. Ал №13. 04.04.2019.«Елбасы алтын тақтан неге бас тартты немесе ел тағдыры кімге аманат?» (1-7 б.) атты мақаласындағы «Елбасы кеткенде жұрт неге жылады?», «Жаңа президент жаңашылдық көрсете ала ма?», «Нұр-Сұлтанды қойғанда халықпен неге есептеспеді?», «Бәрін қатал уақыт өз орнына қояды» сияқты тақырыпшалалар дәл сол кезеңдегі халықтың көкейіндегі сауалдар екені анық.

«ӘЛЕМ МОЙЫНДАҒАН ЖЕЛТОҚСАН КӨТЕРІЛІСІН ҚАЗАҚ НЕГЕ
МОЙЫНДАМАЙДЫ?»

* №14. 11.04.2019. Е.Айғалиұлының: «Әлем мойындаған Желтоқсан көтерілі-сін қазақ неге мойындамайды?» (1-08 б.) мақаласында «Jeltoksan, 86» орталығы кешенін салған тараздықтардан үлгі алу керектігін айта отырып, Жамбыл облысының әкімі А.Мырзахметовке деген ризашылығын да жеткізеді.
* С.Мешітбайқызы: «Қарызға батқан халық министр Арыстанбек Мұхаме-диұлының мақаласын зор үмітпен оқып еді…» деген тақырыппен берген мақаласын «Банк тұтқындарына аяушылық», «4,58 млн. Борышкердің зары», «Министр мырза бәрін айттың, бірақ қарыздан құтылудың жолын неге айтпадың?» деген тақырыпшаларға бөлген. Бұл тақырыпшалардың әрқайсысы, халықтың басындағы проблемаларды өздері айтып тұр емес пе? *Сондай-ақ, №20-21. 23.05.2019. «Бас кеспек болса да, тіл кеспек жоқ» атты мақаласында бүгінгі қоғамдағы болып жатқан толқулар мен митингтердің себептері, оған қатысушыларды қатаң жазалаудың жақсылыққа апармасын, сондықтан елімізде ақиқат салтанат құруы керек екендігін айтса, * №23. 13.06.2019. «Шеруге шыққан елдің шерін тыңда, Үкімет!» деген көлемді мақаласын «Бетеге кетсе бел қалар, бектер кетсе ел қалар» деген оймен түйіндейді.
* Ал енді сәл кейінірек, №24. 20.06. 2019. «Ұлттық қоғамдық сенім кеңесін» құру идеясы шарасыздық па, зәрулік пе?» деген көлемді мақала жазып, оны «Ұлттық сенім кеңесі» ұлттың жоғын түгендемесе, бәрі бекер деген тоқтаммен аяқтайды.
* №23.13.06.2019. Түркістан облы-сындағы тілшіміз Шадияр Молдабектің: «Түркістан – облыстың ғана емес, түркі әлемінің рухани орталығы» деген мақаласы (11 б.) жарық көрсе,* 5-ші бетте жас тілшіміз Ақнар Қазезованың: «Көкшетауды QOQSHETAY деп жазғаны қай сасқаны?» деген сын мақаласы жарияланды.

«ҚАҢЫРАП АРЫС ҚАЛҒАН КҮН»

* Ш.Молдабектің: «Қаңырап Арыс қалған күн» атты мақаласы арыстық-тардың басына түскен ауыр күндерді 1-ші беттен баяндаса, * Н.Қабылбектің «Арыс трагедиясы. Дәрменсіздік пен әлсіздік» мақаласы 3-бетте осы мақаланы толықтырып тұрды. Ал 4-ші бетте С.Мешітбайқызының: «Жалған ақпарат жарға жығар, Ерлан мырза!» атты ҚР Ішкі істер министрінің атына жазылған ащы мақаласы жарияланды. Онда қара халыққа нақақтан қара күйе жақпау керек екендігі өткір айтылады.
* №26. 04.07.2019. Тағы да С.Мешіт-байқызының: «Арыс оқиғасына кім кінәлі?» атты мақаласы 1-7 беттерде жарияланды. Онда автор ескірген қару-жарақтың не үшін сақталып тұрғанын, оның қаншалықты пайда немесе зиян екендігін айта келіп, бұл оқиға келешекте билікке сабақ болса екен деген оймен түйіндеген.
* Тілшіміз Ермек Сахариевтің: «Біздегі депозит кімге тиімді?» мақаласы қаржы саласының маманының ойын жеткізу арқылы қазаққа қаржылық қауіпсіздіктен сақтануды ескертеді.
№28. 18.07.2019. С.Мешітбайқызының: «Ата Заң қарапайым халықты тұқыртуға, былыққандарды құтыртуға тиіс емес!» атты мақаласында Заң өрмекшінің торына айналса, әлсіздер тұтылады, әлділер құтылады деген ойын айтқан, * ал №33. 22.08.2019. «Тамыз конференциясы беделі түскен білімнің еңсесін тіктей ала ма?» мақаласында ұстаздар жалақысын көбейту, әліппені қайта ендіру, т.б. да мәселелерді ҚР Білім министрінің назарына ұсынған. * Сол сияқты № 36. 12.09.2019. «Қазақ тілін төрге отырғызбасақ, болашақ алдында қарабет боламыз» атты мақаласында: «Қазақтың тілі – қазақтың жаны!» деген президентке енді шегінетін жер жоқ» деп бастаған автор, тіліміздің жетім баланың күйін кешуіне кім кінәлі дей келе, оны тұғырына тек Ата Заң ғана қондыра алады деп тұжырымдайды.
• №37. 19.09.2019. Е.Сейтқали: «Тоқаевтың Қытайға сапары: «Үміт пен күдік» (1-4 б.) мақаласында президент сапары барысында, екі ел арасындағы дипломатиялық қатынастың өзіндік ерекшеліктеріне тоқталған.
• Газеттің осы нөмірінде Е.Сахариевтің: «Байқоңырда жер қазақтікі болғанмен, билік орыста» деген сыни мақаласы жарық көрді.

«ҚАЗАҚ БАСПАСӨЗІ ТЕНДЕРГЕ ҚҰЛ,
БИЛІККЕ ҰЛ
БОЛМАУЫ КЕРЕК»

• Сондай-ақ, осы нөмірде С.Мешітбайқызының: «Қазақ баспасөзі тендерге құл, билікке ұл болмауы керек» деген проблемалық мақаласы жарияланды.
• №38. 26.09.2019. Бұл нөмірде газетіміздің «Ауыл – ел бесігі» экспедициясының сапарға шығатыны және ауыл жанашырларына арналған үндеуі алғашқы беттен орын алған.
• Ал Ш.Молдабектің: «Арыс: Ақиқат пен қауесет» мақаласы Бас директорымыз С.Мешітбайқызымен автордың өзінің апат болған қалаға арнайы барып, аралап, көзбен көргеннен кейін жазған мақаласы еді.* Бұдан бөлек тағы №39. 03.10.2019. С.Мешітбайқызы: «Арыстағы жарылыс – санадағы дағдарыс» деген атпен екі беттік мақаласын жариялады.
• №41. 17.10.2019. Маңғыстаудағы арнаулы тілшіміз Айман Оңғарбайқызының: «Қазақ халқын әлемдік өркениетке көтерген Әбіш» атты мақаласы заманы-мыздың заңғар жазушысы, Әбіш Кекілбаевтың 80 жылдық мерейтойына арнайы шақырумен барған С.Мешітбайқызы мен автордың өзінің тойдан алған әсері мен көріп, көңілге түйгендері жазылған.
• Осы нөмірде Павлодар облысындағы арнаулы тілшіміз Тілеуберді Сахабаның: «Ертіс-Баян өңірінде XXI ғасыр ауылы бар» атты мақаласы жарық көрді. Онда «Ауыл – ел бесігі!» экспедициясы мүшелерінің аталмыш өңірдің ауылдары мен өндіріс орындарын аралап, халықпен жасаған кездесулері жазылған.
• №42. 24.10.2019. С.Мешітбай-қызының: «Ауылыңда қарт болса, жазып қойған хатпен тең» (1-7 б.) мақаласы Ресубликалық Ардагерлер кеңесі отырысына арнайы шақыртумен барып, қатысып қайтқаннан кейін жазылды. Онда ардагерлердің бүгінгі қоғамдағы алатын орны, жастарға берер тәлім-тәрбиелері турасында әңгімеленеді.
• Осы санда өз тілшіміз Гауһар Тұрсын-қожаның: «Қазақстанның болашағы қа-зақ тілінде!» атты мақаласы жарық көрді. Мақалаға аталмыш тақырыпта газетіміз бен «Желтоқсан көтерілісі» ұйымының бірлесе өткізген дөңгелек үстелінде көтерілген мәселелер арқау болған.
• №44. 07.11.2019. Бұл нөмірде Қарағандыдағы арнаулы тілшіміз Аяулым Совет: «Қарағандының дамуында қарқын бар» мақаласында, аталмыш облысқа жасалған арнайы экспедиция барысында аралаған аудандар мен ауылдар, кездесулер жайлы баяндайды. (8 б.).
• Ал 9-шы бетте Ақтөбе облысындағы арнаулы тілшіміз Құралай Есқұлова болса: «Алғадағы игі істер» деген тақырыпта Е.Айғалиұлы бастаған газет экспедициясы мүшелерімен бірге аталмыш аудандағы жетістіктер мен көкейкесті мәселелер жайлы баяндайды.
• №45.14.11.2019. Тілшіміз А.Қазезова: «Ұлттық Кеңес не дейді?» деген тақырыптағы мақаласында адвокат-тардың тәуелсіз болуы, халықтың білімді әрі мәдениетті болуы, тағы басқа да келелі мәселелер төңірегіндегі қоғам қайраткерлерінің пікірлерін берген.
• 9-шы бетте Атыраудағы арнаулы тілшіміздің: «Өзендер тазартылды, балық көбейді» мақаласында өңірде атқарылып жатқан көптеген игі істер жайлы айтылады.
• №46. 21.11.2019. Газетіміздің бұл саны негізінен бірнеше аймақты аралап жүрген «Ауыл» экспедицисына арналды. Мысалы: Солтүстік Қазақстан облысындағы арнаулы тілшіміз Нұрсайын Шәріптің: «Жазушы атындағы ауданның өрісі кең, қадамы нық» мақаласы (8-9 б.) жарияланды. Бұл сапарға газетіміздің бас редакторы Е.Айғалиұлы да барып, бірге аралаған болатын. * Ал енді, бас директорымыз Сәуле Мешітбайқызы мен «Мөлдір бұлақ» журналының бас редакторы, ақын Саят Қамшыгердің Маңғыстау облысына экспедициямен сапары барысында С.Қамшыгердің: «Қасиет қонған Маңғыстау» атты мақаласы 10 бетте жарық көрді. * Сондай-ақ, 11-бетте Қызылорда облысындағы тілшіміз Миуа Байназарованың: «Сыр күрішін өсіріп, даңқы шыққан» мақаласы аясында аймақтағы атқарылып жатқан көптеген игі істер көрініс тапқан. Бұл экспедицияға Е.Айғалиұлы да барған болатын.
• №47. 28.11.2019. С.Мешітбайқы-зының: «Ата заңдағы олқылық педофильдерді құтыртып отыр» (4-5 б.) атты мақаласында қоғам аталмыш дерттен қайтсе арылады деген сұраққа жауап іздейді.

ДӨҢГЕЛЕК ҮСТЕЛ

«Есірткі тырнағынан жастарымызды құтқару – мемлекеттік һәм халықтық іс»
• Ал Жамбыл облысындағы арнаулы тілшіміз Саятхан Сатылғановтың: «Есірткі тырнағынан жастарымызды құтқару – мемлекеттік һәм халықтық іс» атты мақаласы Шу қаласында, біздің газет пен Жамбыл облыстық әкімдігінің бірлесе өткізген дөңгелек үстелі негізінде жазылған.
• №48. 05.12.2019. Алматы облы-сындағы арнаулы тілшіміз Нұрила Бектемірованың: «Шұрайлы жері, табысты елі бар – Жетісу» атты мақаласы экспедиция аясында Алматы облысының Ақсу, Сарқан аудандары мен ауылдарын аралау барысында көрген, көңілге түйген мәселелері мен жетістіктерін паш етеді. Бұл экспедицияға, осы сараптамалық мақаланың авторы, яғни мен де қатысқан болатынмын.
• №49-50. 12.12.2019. С.Мешіт-байқызының: «Тәуелсіздік бағасын қазақ баласы, ұлы даласы ардақтауға тиіс!» (1-5 б.); * С.Сатылғановтың: «Жамбылдық жоба және пилоттық ауылдардың әлеуеті» (1-10-11 б.); * Г.Тұрсынқожаның: «Алматы – Тәуелсіздік бесігі» атты көлемді де келелі мақалалары жарияланды.
• №51-52. 19.12.2019. Бас редактордың орынбасары Бауыржан Кариповтың Шығыс қазақстан облысына экспедициямен сапары барысында жазған: «Шығыс шаруалары субсидияға сусап отыр» (4 б.) мақаласында, аталмыш аймақтың жетістіктерімен қатар, проблемалары да айтылады. * С.Сатылғановтың: «Жасай бер, жаңғырған, жасарған Жамбыл өңірі!» (8-9 б.) мақаласы және Ақмола облысындағы арнаулы тілшіміз дахан Шөкшірдің: «Қыдыр дарып, құт қонған Ерейментау» (14 б.) мақаласы экспедиция барысында жазылды. * Сонымен қатар, 6-шы бетте «Шелек ауданын қайтадан ашу керек!» атты мақала жоғарыға ашық хат ретінде аталмыш аудан тұрғындары атынан жарияланды.

Жанбақыт Мерекеұлы

ПІКІР ҚАЛДЫРУ

Пікіріңізді енгізіңіз!
Атыңызды енгізіңіз

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.