Абайдың алтыншы қара сөзі: «Қазақтың бір мақалы: «Өнер алды – бірлік, ырыс алды – тірлік» дейді. Бірлік қандай елде болады, қайтсе тату болады – білмейді. Қазақ ойлайды: бірлік – ат ортақ, ас ортақ, киім ортақ, дәулет ортақ болса екен дейді. Олай болғанда байлықтан не пайда, кедейліктен не залал? Ағайын құрымай, мал іздеп не керек? Жоқ, бірлік ақылға-бірлік, малға бірлік емес. Малыңды беріп отырсаң, атасы басқа, діні басқа, күні басқалар да жалданып бірлік қылады! Бірлік малға сатылса, антұрғандықтың басы осы. Ағайын алмай бірлік қылса керек, сонда әркім несібесін құдайдан тілейді, әйтпесе құдайдан тілемейді, шаруа іздемейді. Әуелі біріне-бірі пәле іздейді. Не түсін, не ажарын, не өкпесін бұлдап, ол болмаса, бір пәле салып, қорғалатып, әйтеуір бірін-бірі алдаудың амалын іздеседі. Мұның қай жерінен бірлік шықты? «Ырыс алды – тірлік» дейді, ол қай тірлік. Ол осы жан кеудеден шықпағандық па? Жоқ, ондай тірлік итте де бар. Ондай тірлікті қымбат көріп, бұлдаған адам өлімді жау көріп, ахиретке дұшпан болады. Жанын қорғалатып, жаудан қашып, қорқақ атанып, еңбек қылудан, қызмет қылудан қашып, еріншек атанып, ез атанып, дүниеде әлгі айтылған ырысқа дұшпан болады. Ол айтқан тірлік олар емес. Көкірегі, көңілі тірі болса, соны айтады. Өзің тірі болсаң да, көкірегің өлі болса, ақыл табуға сөз ұға алмайсың. Адал еңбекпен ерінбей жүріп, мал табуға жігер қыла алмайсың. Кеселді жалқау, қылжақбас, Әзір тамақ, әзір ас, Сыртың – пысық, ішің – нас, Артын ойлап, ұялмас болып жүріп, тірімін деме, онан да Алла жіберген ақ бұйрықты өлімнің өзі артық».
XXI ғасырдың басты дерті – шетелге ұқсаған, еліктеген жастар, ұялы телефонға үңілген жас-кәрілер, ана тілін ардақтаудың орнына шұбар сөз қосып, ұлттымыздың салт-дәстүрін жалғастыруды мақсат етпей ұмытқандар. Бірлік қайда? Бірлік те, тірлік те әлеуметтік желіде. Әлеуметтік желіде жұмыс жасаймыз деп мақтанып, миллион ақша табатындар, қарапайым адамның таңнан кешке дейін күннің ыстық-суығына шыдаған жандардың жанында бос сөз. Неге десеңіз егер қозғалмай ұялы телефонға байланып, нағыз еңбектің дәмін сезбесе бұл өмірде бос жүргені. Мінезі ұнамды салиқалы ұрпақ бейімдейтін, тәрбилейтін дана ата-әжелер қазіргі заманда саусақпен санарлық. «Әзір тамақ, әзір ас» дейді. Иә, кейбір келіндеріміз дайынға үйір. Өзінің ошағында піскен асты дастарханға қоюдан қалған. Әлеуметтік желіде отырып, тапсырыс береді де отырады. «Бірлік те, тірлік те әлеуметтік желіде» деп ұққан, сонымен сиқырланған, өнерсіз, өресіз замандастарымды сынай отырып, оларды аяймын. «Оян, замандас!» дегім келеді оларға. Телефонды емес, өзіңді ая! Себебі сен соның құлына айналасың. Санаңды жаңғырт, сезіміңе ие бол, еліңнің, ұлтыңның құлы бол!

Ақбөпе Серікқызы

ЖАУАП ҚАЛДЫРУ

Пікіріңізді енгізіңіз!
Атыңызды енгізіңіз