Алматы – еліміздің ең ірі мегаполистерінің бірі әрі экономикалық, мәдени және қаржылық орталығы. Қала халқының саны жыл сайын артып, жаңа тұрғын үйлер мен әлеуметтік нысандар көбейіп келеді. Осындай үлкен шаһардың тыныс-тіршілігін қамтамасыз етуде тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығының маңызы ерекше. Бұл сала халықтың күнделікті өмір сапасына тікелей әсер ететін негізгі бағыттардың бірі болып саналады. Қаланың тазалығы, ауызсу, жарық, жылу, көгалдандыру, жол сапасы мен көпқабатты үйлердің күтімі – барлығы осы жүйенің жұмысына байланысты.
Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы – халыққа қажетті коммуналдық қызметтер көрсететін күрделі жүйе. Оның құрамына сумен қамту, кәріз жүйесі, жылумен жабдықтау, электр энергиясы, қоқыс шығару, абаттандыру және тұрғын үйлерді күтіп ұстау жұмыстары кіреді. Алматы сияқты ірі қалада бұл саланың тұрақты жұмыс істеуі тұрғындардың жайлы өмір сүруіне мүмкіндік береді.
Соңғы жылдары Алматы қаласында тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығын жаңғырту бағытында көптеген жұмыстар атқарылып келеді. Қалада жаңа инженерлік желілер тартылып, ескі құбырлар жаңартылуда. Әсіресе, жылу және су жүйелерін жөндеу мәселесіне ерекше көңіл бөлінуде. Себебі ескірген инфрақұрылым тұрғындарға қолайсыздық туғызуы мүмкін. Осыған байланысты қала әкімдігі кезең-кезеңімен коммуналдық желілерді жаңарту жұмыстарын жүзеге асыруда. Алматы қаласында көпқабатты тұрғын үйлердің саны жыл сайын артып келеді. Қазіргі таңда мегаполисте мыңдаған тұрғын үй кешені бар. Олардың күтімі мен техникалық жағдайын бақылау – маңызды міндеттердің бірі. Осы мақсатта пәтер иелері кооперативтері мен мүлік иелері бірлестіктері жұмыс істейді. Олар тұрғын үйлердің тазалығы, аула күтімі, жарықтандыру, лифт жұмысы мен инженерлік жүйелердің дұрыс қызмет етуіне жауап береді.
Қаладағы аулаларды абаттандыру жұмыстары да қарқынды жүргізілуде. Балалар ойын алаңдары салынып, спорттық алаңдар орнатылып, демалыс аймақтары көбейіп келеді. Бұл жұмыстар тұрғындардың өмір сапасын жақсартып қана қоймай, қала көркін де арттырады. Әсіресе, соңғы жылдары ескі аулаларды жаңарту бағдарламасы кең көлемде қолға алынды.
Алматы – жасыл желекке бай қала. Сондықтан көгалдандыру жұмыстары тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығының маңызды бағыттарының бірі саналады. Қала көшелеріне ағаштар отырғызылып, саябақтар мен гүлзарлар күтіп-бапталуда. Экологиялық жағдайды жақсарту үшін жасыл аймақтарды көбейтуге ерекше назар аударылуда. Бұл мегаполистегі ауа сапасын жақсартуға да оң әсер етеді. Қоқыс шығару және қалдықтарды өңдеу мәселесі де үлкен қалалар үшін маңызды. Алматыда тұрмыстық қалдықтарды уақытылы шығару және сұрыптау жұмыстары кезең-кезеңімен дамып келеді. Қала тазалығын сақтау үшін арнайы техникалар мен коммуналдық қызметкерлер күнделікті еңбек етеді. Тазалық – тұрғындардың мәдениеті мен жауапкершілігінің де көрсеткіші. Сондықтан қала тұрғындарын қоршаған ортаны таза ұстауға шақыру маңызды. Алматы қаласында қоғамдық көлік инфрақұрылымын дамыту да коммуналдық шаруашылықпен тығыз байланысты. Қалада жолдарды жөндеу, көше жарығын орнату, жаяу жүргіншілер жолын жаңарту жұмыстары тұрақты түрде жүргізіледі. Заманауи аялдамалар орнатылып, көшелерді жарықтандыру деңгейі жақсаруда. Бұл тұрғындардың қауіпсіздігі мен қолайлылығын арттырады.
Қыс мезгілінде коммуналдық қызметтердің жұмысы ерекше маңызға ие болады. Қар тазалау, көктайғақтың алдын алу, жылу жүйесінің үздіксіз жұмысын қамтамасыз ету – негізгі міндеттердің бірі. Алматының таулы аймақта орналасуы қысқы кезеңде коммуналдық қызметтерге үлкен жауапкершілік жүктейді. Арнайы техникалар тәулік бойы жұмыс істеп, көшелердің қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Сумен қамтамасыз ету мәселесі де қала үшін маңызды бағыттардың бірі. Халық санының өсуіне байланысты ауызсуға деген сұраныс артып келеді. Осыған байланысты жаңа су құбырлары тартылып, су тазарту нысандары жаңартылуда. Тұрғындарды сапалы ауызсумен қамтамасыз ету – коммуналдық саладағы басты міндеттердің бірі.
Бүгінде Алматы қаласында “ақылды қала” жобалары да жүзеге асырылуда. Сандық технологияларды енгізу арқылы коммуналдық қызметтердің тиімділігі артып келеді. Мысалы, көшелерді автоматты жарықтандыру, коммуналдық төлемдерді онлайн төлеу, инженерлік жүйелерді цифрлық бақылау жүйелері тұрғындарға қолайлы жағдай жасауда. Бұл уақыт үнемдеуге және қызмет сапасын арттыруға мүмкіндік береді. Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы саласында еңбек ететін мамандардың еңбегі зор құрметке лайық. Олар қала тұрғындарының жайлы өмір сүруі үшін күнделікті аянбай еңбек етеді. Аула сыпырушылар, инженерлер, дәнекерлеушілер, электриктер, жүргізушілер мен коммуналдық қызметкерлер – қала тынысының қалыпты болуына үлес қосып жүрген жандар.
Алматы қаласының қарқынды дамуы коммуналдық саланың да үнемі жаңарып отыруын талап етеді. Қала инфрақұрылымын жетілдіру, экологиялық мәселелерді шешу, тұрғындарға қолайлы орта қалыптастыру – алдағы уақыттағы маңызды міндеттердің бірі. Осы бағыттағы жұмыстар жүйелі жалғасса, Алматы болашақта өмір сүруге ең қолайлы әрі заманауи мегаполистердің біріне айналары сөзсіз. Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы – кез келген қаланың тұрақты дамуының негізі. Алматы қаласында бұл саланы дамытуға ерекше көңіл бөлініп, тұрғындардың өмір сапасын жақсартуға бағытталған ауқымды жұмыстар жүргізілуде. Қаланың көркеюі мен тұрғындардың жайлы өмір сүруі – коммуналдық қызметтердің сапалы жұмысының нәтижесі. Сондықтан бұл саланың маңызы әрқашан жоғары болып қала береді.
Г. ТҰРСЫНҚОЖА,
Алматы қаласы
