Тараз қаласын дамыту, оның сәулеттік келбетін ретке келтіру және қоғамдық көлік жүйесін реформалау мәселелері әрбір тұрғынның күнделікті өміріне тікелей әсер ететіндіктен, бұл бағыттағы жұмыстар үнемі қауымдастық назарында тұрады. Жақында шаһарда жергілікті атқарушы орган өкілдерінің қатысуымен қалалық Қоғамдық кеңес төралқасы мен комиссияларының бірлескен отырысы өтті.
Жиында қоғам белсенділері мен жауапты шенеуніктер қалалық бөлімдердің өткен жылғы жұмысын қорытындылап, алдағы қысқа дайындық барысын және қала бюджетінен бөлінетін миллиондаған субсидиялардың бағытталуын егжей-тегжейлі талқылады. Отырыста алғашқы болып тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі басшысының міндетін атқарушы Елдос Кеңесбеков баяндама жасап, өз ведомствосының мемлекеттік қызметтерді көрсету деңгейіне тоқталды. Бөлім жұмысының ең сыни әрі жауапты бағыттарының бірі – энергия өндіруші және энергия жеткізуші ұйымдарға жылыту маусымына дайындық паспорттарын беру процесі болып табылады. Тұрғындардың қыста жылы үйлерде отыруына кепілдік беретін бұл құжаттарды қабылдау науқаны жыл сайын қатаң түрде 15 тамыз бен 30 қыркүйек аралығында жүргізіледі. Елдос Кеңесбековтің мәліметінше, 2025 жылдың қорытындысы бойынша бөлім мамандары жергілікті кәсіпорындардан алты өтінім қабылдап, олардың барлығын мақұлдаған. Қысқы маусымға уақытылы әрі сәтті дайындық жүргізгендердің қатарында «София» ЖШС, «Тараз-Арена» КГҚП және қаланың өзге де бірқатар маңызды әлеуметтік және инфрақұрылымдық нысандары бар.
Қаланың өсу қарқыны мен сыртқы эстетикалық келбеті тікелей сәулет және қала құрылысы бөлімінің жұмысына байланысты болғандықтан, аталған ведомство да өткен жылдың қорытынды есебін ұсынды. Бөлім басшысы Дина Раманқұлова Қоғамдық кеңес төрағасы Сембек Сейдазимов пен отырысқа қатысушыларға арнаған сөзінде бөлім қызметкерлерінің басты басымдығы ескі бюрократиялық кедергілерден арылу екенін нақтылады.
Оның айтуынша, құжат алу процесі кәсіпкерлер үшін де, қатардағы қала тұрғындары үшін де барынша ашық әрі түсінікті болуы тиіс. Ол тұрғындар мен заңды тұлғалардың өтініштерін заңға сай қатаң түрде қарау бөлімнің негізгі міндеті екенін және әрбір құжаттың белгіленген мерзімде сапалы берілуіне кепілдік беретіндерін атап өтті. Бүгінгі таңда бұл бөлім ең көп сұранысқа ие төрт негізгі мемлекеттік қызмет түрін көрсетіп келеді. Олардың біріншісі – кез келген құрылыс нысанының негізі саналатын сәулет-жоспарлау тапсырмасы (СЖТ) және техникалық шарттар. Бөлім бұл құжаттарды техникалық тұрғыдан күрделі емес нысандарды, мысалы, шағын дәмхана немесе техникалық қызмет көрсету орнын (ТЖО) жобалау үшін береді және онда ғимараттың өлшемдері, сәулеттік стилі мен коммуникацияларға қосылу талаптары нақты көрсетіледі. Екінші қызмет – эскиздік жобаларды келісу. Тараз көшелері әртүрлі стильдегі ретсіз пішіндерден тұратын ала-құла базарға айналып кетпеуі үшін бөлім сәулетшілері әрбір нысанның эскизін мұқият сараптайды. Сондай-ақ, бөлім жобалаушы мамандардың сызба жұмыстары кезінде қателіктер жібермеуі үшін жер учаскелері туралы бастапқы материалдарды ұсынады және тұрғын үйді коммерциялық мақсатқа бағыттауды шешкен азаматтар үшін жер учаскесінің нысаналы тағайындалуын өзгерту рәсімін жүргізеді. Дина Раманқұлова ведомствоның барлық жұмыс бағыттары қазіргі уақытта цифрландырудың қатаң жүйесіне көшіріліп жатқанын, бұл қадам сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін толық жойып, адам факторын барынша азайтатынын жеткізді.
Отырыстың ең қызу талқыланған бөлігі қаланың 2026-2028 жылдарға арналған бюджетіне енгізілетін өзгерістерге, оның ішінде қоғамдық көлік мәселесіне қатысты болды. Депутаттар мен қоғам белсенділеріне бұл мәселе бойынша түсіндірме жазбаны Тараз қаласы әкімдігінің экономика және бюджеттік жоспарлау бөлімінің басшысы Жандос Ордабаев таныстырды. Оның айтуынша, қала билігі қоғамдық көлікті реформалау бағытында ауқымды жұмыстарды қолға алған және соңғы үш жыл ішінде облыс орталығының автобус паркі айтарлықтай жаңарған. Нақтырақ айтсақ, 2023 жылы 73 автобус, 2024 жылы 155 автобус, ал 2025 жылы тағы 91 жаңа автобус сатып алынған. Сондай-ақ, 2026 жылдың басынан бері қала бағыттарына 10 жаңа машина шығарылды, ал жыл соңына дейін кем дегенде тағы 49 автобус жеткізіледі деп жоспарлануда. Осы жұмыстардың нәтижесінде желілердегі жаңа автобустардың үлесі 57 пайыздан қазіргі уақытта 82,9 пайызға дейін өсті. Қаладағы автобустардың жалпы саны 330-дан 522 бірлікке дейін артып, аялдамалардағы күту аралықтары қысқарды, бұл жолаушылар ағынының 27 пайызға жуық өсуіне алып келіп, көрсеткіш 51,2 млн адамға жетті. Алайда, халыққа көрсетілетін мұндай жайлы қызмет үлкен қаржылық шығындарды талап етеді және тасымалдаушы компанияларға берілетін субсидиялар көлемі жыл сайын өсіп келеді. Тәжірибеде 2025 жылы қала бұл мақсаттарға 8,3 млрд теңге бөлген болатын, ал биылғы жылдың бюджетінде 6,5 млрд теңге қаралған. Бірақ автопарктің кеңеюіне байланысты бұл қаражат тек ағымдағы жылдың маусым айына дейін ғана жететіндіктен, қалада автобус қатынасы тоқтап қалмауы үшін маусым және шілде айларына шұғыл түрде тағы 1,5 млрд теңге қажет. Орташа есеппен алғанда, қаланың автобус қатынасын субсидиялау айына 950 млн теңгені құрайды. Жандос Ордабаев бұл қажетті 1,5 млрд теңгені қаланың өзге маңызды салаларына зиян келтірмей қайдан алу жоспарланғанын нақты түсіндіріп берді. Қаражаттың 618,5 млн теңгесі әлеуметтік көмек және мүмкіндігі шектеулі жандарды арнайы құралдармен қамтамасыз ету бағдарламалары бойынша жүргізілген талдаудан кейін үнемделген таза қалдықтан алынады, бұл ретте мұқтаж жандар алдындағы барлық міндеттемелер толық орындалған. Тағы 794 млн теңгесі бұған дейін тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты жаңғырту және жылу жүйелерін жөндеу үшін республикалық бюджеттен несие алған «Тұрғын үй жөндеу Тараз» ЖШС мен «ТаразТрансЭнерго» МКК тарапынан қарызды өтеу есебінен бюджетке қайтарылған қаражат болып табылады. Қалған 100 млн теңге жергілікті атқарушы органның ішкі резервінен қайта бөлінеді. Нәтижесінде Тараздың қоғамдық көлігі тұрғындарды үздіксіз тасымалдауын қамтамасыз етуге бағытталатын 1 512,5 млн теңге сомасы толық құралды. Қоғамдық кеңес мүшелері бұл бастаманы қала өмірі үшін өте маңызды деп танып, бірауыздан қолдау білдірді.
Арайлы ЖАҚСЫЛЫҚ,
Тараз қаласы
