Экономиканың дамуы қай мемлекеттің болмасын дамуының көрсеткіші. Халық тұрмысының деңгейі де экономикалық ахуалмен өлшенеді. Қазақстан қазір экономикалық дамудың сатысына көтеріліп келе жатқан ел. Бұл – еліміз үшін жағымды ақпарат. Қуанышты хабар.
Қазір ел экономикасында реформалар жүргізіліп жатыр. Инфрақұрылымға және жаңа өндіріс орындарын ашуға қомақты инвестиция салынып жатыр. Мұның бәрі халықтың әл-ауқатын және еліміздің әлеуетін арттыру үшін жасалып жатқаны айдан анық.
2026 жылы Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың стратегиясы бойынша елдегі экономикалық даму негізінен цифрландыру мен жасанды интеллектті (ЖИ) енгізуге бағытталады. Жаңа саяси реформалар мен құрылымдық өзгерістер арқылы экономиканы технологиялық жаңғырту және тұрақты әлеуметтік-экономикалық өсімді қамтамасыз ету жоспарлануда.
2026 жылға арналған басты бағыттар:
Цифрландыру және ЖИ: Экономиканың барлық салаларында жасанды интеллектті қолдану арқылы өнімділікті арттыру – бұл цифрлық өзгерістердің негізі болады.
Институционалдық модель: Ұзақ мерзімді басымдықтарға сүйенген, тұрақты экономикалық дамуға бағытталған жаңа конституциялық реформаларды жүзеге асыру.
Әлеуметтік-экономикалық өсім: Жаңа технологиялар негізінде еліміздің әлеуметтік әлеуетін нығайту және қуатты, әділетті Қазақстан құру.
2026 жылы Қазақстан экономикасын ынталандыруға 1,2 трлн теңгеден астам қаражат бөлініп, нақты секторды дамытуға 3,7 трлн теңге жұмсалады. Басымдықтар қатарына өңірлерді дамыту (581 млрд теңге), инфрақұрылым, сумен жабдықтау және әлеуметтік жобалар кіреді. Сонымен қатар жаңа салық кодексі мен инфляция сияқты ішкі тәуекелдер тұрақтылыққа қысым түсіруі мүмкін.
2026 жылғы экономикалық дамудың негізгі бағыттары:
Бюджеттік қолдау: Үкімет экономиканың нақты секторын дамытуға 3,7 трлн теңге, ал өңірлерді дамытуға 2026-2028 жылдарға 581 млрд теңге (2026 жылы – 300 млрд теңге) жоспарлап отыр.
Трансферттер: Өңірлердің дербестігін арттыру үшін 5,1 трлн теңге трансферт бағытталады.
Қорғаныс және қауіпсіздік: Қорғаныс шығындары ЖІӨ-нің 1%-ын құрап, күштік құрылымдарға 3 трлн теңге бөлінеді.
Әлеуметтік жобалар: Арнаулы мемлекеттік қор есебінен сумен жабдықтау, денсаулық сақтау, мәдениет және спорт салаларында 452 жоба қаржыландырылуда.
Тәуекелдер: Сарапшылар жаңа салық кодексі, инфляция, теңге бағамы және мұнайға тәуелділіктің артуын күрделі мәселелер ретінде атап өтті.
2026 жылы еліміз институционалдық тұрғыдан қалыптасқан модельге сүйене отырып, тұрақты даму жолына шығуды мақсат етіп отыр.
Қазақстан экономикасы шикізатқа тәуелділікті азайту және өңдеу өнеркәсібін дамыту бағытында құрылымдық өзгерістерді бастан кешуде. 2023-2027 жылдарға арналған сценарийлер бойынша инфляцияны тұрақтандыру, шикізаттық емес экспортты арттыру және ішкі өндірісті (импорт алмастыру) ынталандыру маңызды басымдықтар болып табылады.
Экономикалық дамудың негізгі мақсаты – шикізат бағасының ауытқуына тәуелсіз, тұрақты және әртараптандырылған экономика құру.
Нағашыбай ҚАБЫЛБЕК
